Fojnica · Srednja Bosna · Srednjovjekovne ruševine

Stari grad Kozograd

Kozograd kod Fojnice dokumentiran je u dubrovačkim zapisima, dok graditelj i godina osnivanja ostaju nepoznati.

Lokacija: Fojnica · Srednja Bosna
Lokalni naziv: Stari grad Kozograd
Historijski period: Srednjovjekovne ruševine

Kozograd se nalazi visoko iznad Fojnice na padini Matorca. Općinski turistički planovi smještaju njegove srednjovjekovne ostatke na oko 1.430 metara nadmorske visine. Udaljeni planinski položaj razlikuje ga od gradskih tvrđava u atlasu. Sačuvani lokalitet je arheološki, a ne netaknuta palača, i priče koje ga povezuju s kraljevskom porodicom treba procijeniti prema dokumentarnim izvorima prije rekonstrukcije određenih prostorija ili događaja.

Istražite 3D model

Historija i kontekst

Pogled kroz sudski poziv

Prvi navedeni zapis, iz januara 1434, sudski je poziv dubrovačkom građaninu koji je boravio u Kozogradu. Zapis o krađi iz 1449. spominje podgrađe. Ti mali dokumentarni tragovi otkrivaju kretanje, stanovanje i svakodnevne sporove uz poznatije kraljevske veze.

Muzej bosanskog kraljevstva

Rezidencija ili sklonište?

Nalaz gotičke kamene plastike poslužio je kao potpora pretpostavci o kraljevskoj ljetnoj rezidenciji. Muzej to predstavlja kao hipotezu. Blizina privredno važne Fojnice i sklonište za trgovce također objašnjavaju inače udaljeni planinski položaj.

Muzej bosanskog kraljevstva

Dvije kule i pohranjena voda

Muzej opisuje veću okruglu kulu Kozograda na najvišoj tački i manju četverougaonu, uz nepravilno trouglast obor i cisternu. Od veće kule razaznaje se samo tlocrt. To posjetiocu daje praktičan redoslijed čitanja ruševine: razlikovati osnove kula, pratiti obor i prepoznati mjesto pohrane vode. Cisterna na planinskom položaju jasno pokazuje njegova ograničenja; visina je pružala zaštitu, ali nije uklanjala svakodnevne potrebe. Krovovi i spratovi u vizuelnoj rekonstrukciji ostaju mnogo manje sigurni od ovih zabilježenih elemenata pri tlu.

Muzej bosanskog kraljevstva

Kroz stoljeća

Srednjovjekovni period

Planinska tvrđava pripada historijskom krajoliku Fojnice.

Arhitektura i dokazi

Temelj okrugle zapadne glavne kule

Muzej opisuje veću okruglu glavnu kulu kao sačuvanu prvenstveno u tlocrtu. Ova studija je zato ostavlja niskom i otvorenom, umjesto ponovne gradnje visoke kraljevske kule.

Manja četvrtasta kula

Druga, manja četvrtasta kula razlikuje se od okruglog temelja. Njena tačna veličina i položaj su procijenjeni jer ovaj lokalni kartografski izvod ne sadrži obris utvrde.

Južna terasa

Lokalno predanje južnu terasu naziva Kraljičin grič. Taj naziv predstavljen je kao predanje, a ne dokaz za rekonstruiranu kraljevsku palaču.

Planirajte posjetu

Provjerite prilaz i trenutnu dostupnost kod lokalnih službi za zaštitu baštine; tačka u atlasu je približna i ne predstavlja geodetski snimljenu pješačku stazu.

Upute za dolazak

Historijski izvori

Kako čitati ovu historiju

Datumi prvog pisanog spomena nisu nužno datumi gradnje. Tvrđave su često mijenjane tokom više stoljeća. Odjeljci sadrže poveznice na izvore; 3D model je interpretacija i nije dokaz izgleda svake historijske faze.